Diagnoza psychoterapeutyczna
Psychiatra lub psycholog kliniczny stawia zwykle tzw. diagnozę nozologiczną (klasyfikacyjną). Opiera się ona na uznanych systemach diagnostycznych, takich jak ICD lub DSM. Taka diagnoza jest potrzebna do planowania leczenia psychiatrycznego, doboru farmakoterapii, dokumentacji medycznej czy opiniowania. W przypadku zaburzeń osobowości diagnoza nozologiczna odpowiada przede wszystkim na pytanie: „Jakie kategorie diagnostyczne najlepiej opisują zgłaszane trudności?”.
Psychoterapeuta psychodynamiczny patrzy zwykle na trudności z innej perspektywy. Interesuje go nie tylko nazwa problemu, ale przede wszystkim sposób funkcjonowania człowieka: to, jak przeżywa siebie i innych, buduje relacje, radzi sobie z emocjami oraz jak reaguje na bliskość, konflikt, stratę czy odrzucenie.
W tym rozumieniu diagnoza odpowiada raczej na pytania: Jak ta osoba doświadcza świata i relacji?; Skąd biorą się powtarzające się trudności?; Jakie mechanizmy pomagają jej przetrwać, a które zaczynają powodować cierpienie?
w rozumieniu klinicznym diagnoza zaburzeń osobowości nie jest oceną człowieka ani opisem jego wartości. Jest próbą zrozumienia utrwalonych sposobów radzenia sobie, przeżywania relacji i regulowania emocji.
Diagnoza psychoterapeutyczna jest określana w procesie psychoterapii i tylko jemu służy. W żadnym razie nie może być używana jako opinia wykorzystywana np. w celu uzyskania świadczeń, jako podstawa do farmakoterapii, dokument przedstawiany w ZUS czy w sądzie.